3,274,916
edits
m (Text replacement - "(?s)({{ls\n\|lstext.*}}\n)({{bailly.*}}\n)" to "$2$1") |
m (Text replacement - "(?s)(\n{{ls\n\|lstext.*}})(\n{{.*}})(\n{{elru.*}})" to "$3$1$2") |
||
Line 18: | Line 18: | ||
{{bailly | {{bailly | ||
|btext=<i>impf.</i> εἶργον, <i>f.</i> εἴρξω, <i>ao.</i> εἶρξα, <i>pf. inus.</i><br /><i>Pass. ao.</i> εἴρχθην, <i>pf.</i> [[εἶργμαι]];<br /><b>A.</b> écarter, repousser ; empêcher, retenir :<br /><b>I.</b> <i>avec un seul rég.</i> εἴργ. ἐχθρούς ESCHL écarter ses ennemis ; τῆλέ με εἴργουσι IL (les ombres) me repoussent et me tiennent à distance;<br /><b>II.</b> <i>avec double rég.</i><br /><b>1</b> <i>acc. de la <i>pers.</i> ou de la chose qu’on écarte et dat. d'instr.</i> : ἕρκεσι εἴργ. [[κῦμα]] θαλάσσης ESCHL contenir par des barrières les flots de la mer;<br /><b>2</b> <i>acc. de la <i>pers.</i> ou de la chose qu’on écarte ; le nom de la chose de laquelle on écarte se construit, • soit au gén. sans prép.</i> : παιδὸς ἐέργ. μυῖαν IL chasser une mouche (du visage) d'un enfant ; εἴργ. τινὰ [[τῶν]] ἱερών ISOCR, τῆς ἀγορᾶς LYS exclure qqn des sacrifices, de l'assemblée, <i>etc.</i> ; • <i>soit au gén. précédé d'une prép.</i> : εἴργ. [[βέλος]] ἀπὸ [[χροός]] IL écarter un trait de la chair (d'un guerrier) ; εἴργ. τοὺς υἱεῖς ἀπὸ [[τῶν]] πονηρῶν XÉN éloigner ses fils des hommes pervers ; <i>fig.</i> εἴργ. τινὰ ἀπὸ τιμῆς OD priver qqn de la royauté ; εἴργ. τινὰ [[ἐκ]] πόλεως XÉN interdire à qqn l'accès d'une ville ; [[τούτου]] κύματος ἐκτὸς [[ἔεργε]] [[νῆα]] OD écarte le vaisseau de la vague que tu vois là;<br /><b>3</b> <i>double acc.</i> : ὁ ταῦτά σ’ εἴργων AR celui qui t’interdit ces choses;<br /><b>4</b> <i>acc. de la chose qu’on écarte et dat. de la <i>pers.</i> pour qui l'on écarte</i> : εἴργ. μητρὶ πολέμιον [[δόρυ]] ESCHL écarter de sa mère la lance de l'ennemi;<br /><b>III.</b> <i>avec un inf. seul</i> : εἴρξω πελάζειν SOPH je (les) empêcherai d'approcher ; <i>précédé de</i> μὴ [[οὐ]] : [[οὐκ]] ἔργει μὴ [[οὐ]] κατανύσαι HDT (aucun obstacle) ne (les) empêche d'achever (le trajet) ; <i>ou de</i> [[ὥστε]] [[μή]], <i>ou de</i> [[ὥστε]] seul;<br /><b>B.</b> repousser, pousser hors, chasser : εἴργ. ἐπὶ [[νῆας]] IL repousser (des combattants) vers les vaisseaux;<br /><i><b>Moy.</b></i> εἴργομαι;<br /><b>1</b> se tenir à l'écart de : ἄλσους HDT rester à l'écart d'un bois sacré, s'abstenir d'y entrer;<br /><b>2</b> s'abstenir : [[βοῶν]] HDT de cris.<br />'''Étymologie:''' R. Ϝεργ, écarter, repousser -- Sur les formes εἰργάθειν, [[ἔργαθον]], [[ἐέργαθον]], qqf rapportées à [[εἴργω]], v. *εἰργάθω. | |btext=<i>impf.</i> εἶργον, <i>f.</i> εἴρξω, <i>ao.</i> εἶρξα, <i>pf. inus.</i><br /><i>Pass. ao.</i> εἴρχθην, <i>pf.</i> [[εἶργμαι]];<br /><b>A.</b> écarter, repousser ; empêcher, retenir :<br /><b>I.</b> <i>avec un seul rég.</i> εἴργ. ἐχθρούς ESCHL écarter ses ennemis ; τῆλέ με εἴργουσι IL (les ombres) me repoussent et me tiennent à distance;<br /><b>II.</b> <i>avec double rég.</i><br /><b>1</b> <i>acc. de la <i>pers.</i> ou de la chose qu’on écarte et dat. d'instr.</i> : ἕρκεσι εἴργ. [[κῦμα]] θαλάσσης ESCHL contenir par des barrières les flots de la mer;<br /><b>2</b> <i>acc. de la <i>pers.</i> ou de la chose qu’on écarte ; le nom de la chose de laquelle on écarte se construit, • soit au gén. sans prép.</i> : παιδὸς ἐέργ. μυῖαν IL chasser une mouche (du visage) d'un enfant ; εἴργ. τινὰ [[τῶν]] ἱερών ISOCR, τῆς ἀγορᾶς LYS exclure qqn des sacrifices, de l'assemblée, <i>etc.</i> ; • <i>soit au gén. précédé d'une prép.</i> : εἴργ. [[βέλος]] ἀπὸ [[χροός]] IL écarter un trait de la chair (d'un guerrier) ; εἴργ. τοὺς υἱεῖς ἀπὸ [[τῶν]] πονηρῶν XÉN éloigner ses fils des hommes pervers ; <i>fig.</i> εἴργ. τινὰ ἀπὸ τιμῆς OD priver qqn de la royauté ; εἴργ. τινὰ [[ἐκ]] πόλεως XÉN interdire à qqn l'accès d'une ville ; [[τούτου]] κύματος ἐκτὸς [[ἔεργε]] [[νῆα]] OD écarte le vaisseau de la vague que tu vois là;<br /><b>3</b> <i>double acc.</i> : ὁ ταῦτά σ’ εἴργων AR celui qui t’interdit ces choses;<br /><b>4</b> <i>acc. de la chose qu’on écarte et dat. de la <i>pers.</i> pour qui l'on écarte</i> : εἴργ. μητρὶ πολέμιον [[δόρυ]] ESCHL écarter de sa mère la lance de l'ennemi;<br /><b>III.</b> <i>avec un inf. seul</i> : εἴρξω πελάζειν SOPH je (les) empêcherai d'approcher ; <i>précédé de</i> μὴ [[οὐ]] : [[οὐκ]] ἔργει μὴ [[οὐ]] κατανύσαι HDT (aucun obstacle) ne (les) empêche d'achever (le trajet) ; <i>ou de</i> [[ὥστε]] [[μή]], <i>ou de</i> [[ὥστε]] seul;<br /><b>B.</b> repousser, pousser hors, chasser : εἴργ. ἐπὶ [[νῆας]] IL repousser (des combattants) vers les vaisseaux;<br /><i><b>Moy.</b></i> εἴργομαι;<br /><b>1</b> se tenir à l'écart de : ἄλσους HDT rester à l'écart d'un bois sacré, s'abstenir d'y entrer;<br /><b>2</b> s'abstenir : [[βοῶν]] HDT de cris.<br />'''Étymologie:''' R. Ϝεργ, écarter, repousser -- Sur les formes εἰργάθειν, [[ἔργαθον]], [[ἐέργαθον]], qqf rapportées à [[εἴργω]], v. *εἰργάθω. | ||
}} | |||
{{elru | |||
|elrutext='''εἴργω:''' и [[εἵργω]], ион. [[ἔργω]] и ἔργνῡμι, эп. тж. [[ἐέργω]] и ἐέργνῡμι (impf. εἷργον и ἔεργον, fut. εἴρξω, εἵρξω и [[ἔρξω]], aor. 1 [[εἶρξα]], εἷρξα и [[ἔρξα]], aor. 2 εἴργᾰθον, ἔργᾰθον и ἐέργᾰθον; pass.: aor. εἴρχθην и εἵρχθην, ἔρχθην и ἕρχθην, pf. [[εἶργμαι]] и [[εἷργμαι]]; adj. verb. εἰρκτός, [[εἰρκτέος]] и [[ἑρκτός]])<br /><b class="num">1)</b> [[затворять]], [[запирать]] (θύραι δόμον ἔεργον Hom.): [[ἔνδον]] εἷρξαί τινα Arph. держать кого-л. взаперти; κλῄθροις εἵργεσθαι Eur. подвергнуться (тюремному) заключению; εἷρξαί τινα [[δέκα]] μῆνας Dem. держать кого-л. в тюрьме десять месяцев; γέφυραι ἐεργμέναι Hom. крепко вделанные мосты или хорошо укрепленные плотины; ξύμπαντα τὰ οἰκεῖα ἐντὸς μιᾶς ὁμοιότητος εἷρξαι Plat. все родственные (друг другу) предметы заключить в единое подобие, т. е. в общее понятие;<br /><b class="num">2)</b> [[закрывать]], [[защищать]] (σάκεσσι [[ἔρχατο]] [[πάντῃ]] Hom.);<br /><b class="num">3)</b> сдерживать, удерживать, тж. не допускать, отгонять (μυῖάν τινος Hom.): τῆλέ τινα εἴ. Hom. не подпускать кого-л. на близкое расстояние; εἴ. πελάζειν Soph. не давать приблизиться; εἴ. τινὶ [[δόρυ]] Aesch. отводить от кого-л. копье; χαίροντα τινα [[εἰργάθειν]] Soph. сдерживать чей-л. восторг; ἐκτὸ; εἴ. [[νῆα]] τοῦ κύματος Hom. держать корабль вдали от волн, т. е. охранять от натиска волн; εἴρξασθαι ἐκ τῶν Ἑλληνίδων [[πόλεων]] Xen. не иметь доступа в греческие города; ἀπὸ [[χώρων]] εἰργόμενος Aesch. гонимый из (всех) стран; εἴ. τινὰ μάχης Plut. удерживать кого-л. от битвы; οὐ [[καῦμα]], οὐ νὺξ ἔργει μὴ οὐ κατανύσαι τὸν δρόμον Her. ни зной, ни ночь не препятствуют совершить путь; εἴ. (τοὺς πολεμίους) [[ὥστε]] μὴ δύνασθαι βλάπτειν [[ἡμᾶς]] πορευομένους Xen. лишить неприятелей возможности помешать нашему прохождению; med. воздерживаться, удерживаться (τῶν ἀσέπτων Soph.; γέλωτος Plat.): ἔργεαθαι τοῦ ἄλσεος Her. не входить в (священную) рощу; εἴργου Soph. не смей, прочь;<br /><b class="num">4)</b> [[лишать]] (τινὰ σιτίων Her.; εἰργόμενοι τῆς χώρας διὰ πόλεμον Arst.): εἴ. τινὰ τῆς ἀγορᾶς καὶ τῶν ἱερῶν Lys. запретить кому-л. доступ в народное собрание и участие в жертвоприношениях; πυρὸς καὶ [[ὕδατος]] εἴργεσθαι Plut. (лат. [[aqua]] et igni interdici) быть лишенным воды и огня, т. е. гражданских прав;<br /><b class="num">5)</b> [[отделять]], [[отсекать]] (ὦμον ἀπὸ νώτου Hom.). | |||
}} | }} | ||
{{ls | {{ls | ||
Line 33: | Line 36: | ||
{{lsm | {{lsm | ||
|lsmtext='''εἴργω:''' ή [[εἵργω]], Αττ. αντί προγεν. τύπου [[ἔργω]], βλ. αυτ. | |lsmtext='''εἴργω:''' ή [[εἵργω]], Αττ. αντί προγεν. τύπου [[ἔργω]], βλ. αυτ. | ||
}} | }} | ||
{{etym | {{etym |