Ask at the forum if you have an Ancient or Modern Greek query!

ἐτάζω

Οὔτοι συνέχθειν, ἀλλὰ συμφιλεῖν ἔφυν -> I was not born to hate, but to love.
Sophocles, Antigone 523
Full diacritics: ἐτάζω Medium diacritics: ἐτάζω Low diacritics: ετάζω Capitals: ΕΤΑΖΩ
Transliteration A: etázō Transliteration B: etazō Transliteration C: etazo Beta Code: e)ta/zw

English (LSJ)

aor. 1 ἤτασα (v. infr.),

   A examine, test, mostly in compd. ἐξετάζω (for which it is v.l. in Hdt.3.62, ap.AB96), cf. παρετάζω ; τοὺς ἀδικέοντας Democr.266 ; ἐτάζει (etym. of ἔτος) Pl.Cra.410d ; freq. in LXX, ὁ ἐτάζων καρδίας 1 Ch.29.17 ; ἐτάζουσι Polusap.Stob.3.9.51 : aor. 1 inf. ἐτάσαι Aristid.1.460J. (prob. l.) : c. dupl. acc., ἤν με Μουσάων ἐτάσῃς χάριν AP7.17 (Tull. Laur.); reveal, unmask, τινα ib.12.135 (Asclep.):—Pass., LXXWi.6.7, al.    2 visit, try, afflict, τινα μεγάλοις ἐτασμοῖς ib.Ge.12.17. (Fr. ἐτός (B) as δοκιμάζω fr. δόκιμος.)

German (Pape)

[Seite 1046] (ἐτός), sehen, ob Etwas wahr ist prüfen, erforschen, Plat. Crat. 410 d; sonst in Prosa nur ἐξετάζω. Aber einzeln bei sp. D., wie Tull. Laur. 3 (VII, 17); Asclpds. 10 (XII, 135), u. bei Byzantinern.

Greek (Liddell-Scott)

ἐτάζω: ἐξετάζω, δοκιμάζω, τὸ πλεῖστον ἐν τῷ συνθέτῳ τύπῳ ἐξετάζω (ἀνθ’ οὗ κεῖται ὡς διαφ. γραφ. ἐν Ἡροδ. 3. 62)· ἀλλ’ ἐτάζει (μόνον πρὸς ἐτυμολογικοὺς σκοποὺς) Πλάτ. Κρατ. 410D· ἐτάζουσι Πῶλος παρὰ Στοβ. 105. 47· ὑποτ. ἀορ. ἐτάσῃς Ἀνθ. Π. 7. 17., 12. 135. ― Παθ., Ἑβδ. (Σοφ. Σολ. ς΄, 7, κ. ἀλλ.): (ἴδε ἐν λ. ἐτεός).

French (Bailly abrégé)

vérifier, rechercher, examiner, contrôler.
Étymologie: ἐτός.

Greek Monolingual

(ΑΜ ἐτάζω)
(συνηθέστ. εν συνθέσει) ερευνώ, εξετάζω, αναζητώ («ἐτάζειν τοὺς ἀδικέοντας», Δημόκρ.)
το ρήμα σύνηθες στους Ο: «σὺ εἶ ὁ ἑτάζων καρδίας», Α' Παραλειπομένων
αρχ.-μσν.
υποβάλλω σε δοκιμασίες, βασανίζω, τυραννώ («ἤτασεν ὁ θεὸς τὸν Φαραὼ ἐτασμοῑς μεγάλοις καὶ πονηροῑς», ΠΔ)
αρχ.
αποκαλύπτω.
[ΕΤΥΜΟΛ. Θεωρείται παράγωγο του επιθ. ετός, που απαντά μόνο στον τύπο ετά «αληθή, αγαθά» και του οποίου η ετυμολογία είναι αβέβαιη. Πρόκειται μάλλον για ρηματικό επίθετο του ειμί αναγόμενο σε ΙΕ τύπο s-e-to-s και συγγενές με τα αρχ. ινδ. satya- «αληθής» και αρχ. ισλ. sannr «αληθής». Η ψίλωση αποδίδεται στην ιωνική προέλευση της λέξεως, η όλη όμως ετυμολογία είναι αμφίβολη.
ΠΑΡ. αρχ. έτασις, ετασμός, εταστής.
ΣΥΝΘ. ανετάζω, αντεξετάζω, αντιπαρεξετάζω, διεξετάζω, εξετάζω, επεξετάζω, κατεξετάζω, παρεξετάζω, παρετάζω, προεξετάζω, προσεξετάζω, συνεξετάζω.

Greek Monotonic

ἐτάζω: εξετάζω, δοκιμάζω, ερευνώ, σε Ανθ.

Russian (Dvoretsky)

ἐτάζω: исследовать, проверять Plat., Anth.

Frisk Etymological English

Grammatical information: v.
Meaning: examine, test (Hdt. 3, 62 v. l., Democr. 266, Pl. Kra. 410d, LXX),
Other forms: Aor. ἐτάσαι
Compounds: mostly ἐξ-ετάζω, aor. ἐξετάσαι, -άξαι (Theoc.) etc. find out, inquire exactly (Ion.-Att.); also with prefix, e. g. ἐπ-, συν-, προ-εξετάζω; Arc. παρ-hετάζω in παρ-hεταξάμενος, παρ-ετάξωνσι have approved (Tegea IVa; unless from παρ-ίημι approve, πάρ-ετος).
Derivatives: ἔτασις, ἐτασμός proof, test (LXX), ἐταστής = ἐξετ. (Lampsakos). - ἐξέτασις enquiry, test (Att.), -σία id. (Astypalaea, Rom. times; cf. Schwyzer 469), ἐξετασμός id. (D.); ἐξεταστής inspector, controller (Aeschin., Arist., inscr.; cf. Fraenkel Nom. ag. 1,227) with ἐξεταστήριον inspection (Samos IIa), ἐξεταστικός ready for control, belonging to controll (X., D.), Ἐξεταστέων PN (Bechtel Namenstud. 22).
Origin: IE [Indo-European] [??] *set- be stable
Etymology: Denomin. of ἐτός, only found in ἐτά ἀληθῆ, ἀγαθά H.; so prop. verify, check the truth. - Not certainly explained. Usually ἐτός is considered a verbal adjective of εἰμί to be (Schwyzer 502); ἐτός for *ἑτός (IE *s-e-tó-s), so like Germ., e. g. ONo. sannr (PGm. *sánÞa-), Skt. satyá- true (IE *s-ón-t-o-, resp. *s-n̥-t-i̯ó-) existing, real?; but this would be *h₁s-nt- or *h₁s-eto-, which would result in different forms; against it Luther "Wahrheit" und "Lüge" 51. De Lamberterie (RPh 71 (1997)160, following Pinault, assumes a stem *set-u-; see on ἐτεός and ὅσιος.

Middle Liddell

to examine, test, Anth.

Frisk Etymology German

ἐτάζω: {etázō}
Forms: Aor. ἐτάσαι
Grammar: v.
Meaning: prüfen (Hdt. 3, 62 v. l., Demokr. 266, Pl. Kra. 410d, LXX u. a.),
Composita : gew. ἐξετάζω, Aor. ἐξετάσαι, -άξαι (Theok.) usw. ausforschen, genau untersuchen, mustern, ausfragen (ion. att.); auch mit Präfix, z. B. ἐπ-, συν-, προεξετάζω; ark. παρ-hετάζω in παρ-hεταξάμενος, παρετάξωνσι sich zubilligen lassen, billigen (Tegea IVa); falls nicht vielmehr von παρίημι zugestehen, πάρετος.
Derivative: Ableitungen. ἔτασις, ἐτασμός Prüfung, Plage (LXX), ἐταστής = ἐξετ. (Lampsakos). — ἐξέτασις Prüfung, Musterung (att.), -σία ib. (Astypalaea, Kaiserzeit; vgl. Schwyzer 469), ἐξετασμός ib. (D. usw.); ἐξεταστής Untersucher, Kontrollbeamter (Aeschin., Arist., Inschr.; vgl. Fraenkel Nom. ag. 1,227) mit ἐξεταστήριον Kontrollamt (Samos IIa), ἐξεταστικός zur Prüfung geschickt, zum Kontrollbeamten gehörig (X., D. u. a.), Ἐξεταστέων PN (Bechtel Namenstud. 22).
Etymology : Denominativum von ἐτός, nur in ἐτά· ἀληθῆ, ἀγαθά H. erhalten; somit eig. verifizieren, bewähren, auf die Wahrheit prüfen. — Nicht sicher erklärt. Gewöhnlich wird ἐτός als ein schwundstufiges thematisches Verbaladjektiv von εἰμί sein betrachtet (Schwyzer 502); ἐτός für *ἑτός (aus idg. *s-e--s) somit eigentlich wie germ., z. B. ano. sannr (urg. *sánþa-), aind. satyá- wahr u. a. (idg. *s-ón-t-o-, bzw. *s--t-i̯ó-) existierend, tatsächlich?; dagegen Luther "Wahrheit" und "Lüge" 51. S. noch ἐτεός und ὅσιος.
Page 1,578-579