Ask at the forum if you have an Ancient or Modern Greek query!

σαίρω

Γελᾷ δ' ὁ μωρός, κἄν τι μὴ γέλοιον ᾖ -> The fool laughs even when there's nothing to laugh at
Menander
Click links below for lookup in third sources:
Full diacritics: σαίρω Medium diacritics: σαίρω Low diacritics: σαίρω Capitals: ΣΑΙΡΩ
Transliteration A: saírō Transliteration B: sairō Transliteration C: sairo Beta Code: sai/rw

English (LSJ)

(A), only found in pf. with pres. sense σέσηρα, A part the lips and show the closed teeth (cf. Gal.18(2).597), grin, σέσηρεν ἄν τε βούλητ' ἄν τε μή Alex.98.26; Σάτυροι ἀπὸ τοῦ σεσηρέναι Ael.VH3.40; but mostly in part., ἄπλητον σεσᾰρυῖα (Ep. for σεσηρυῖα) Hes.Sc.268; οἷον σεσηρὼς ἐξαπατήσειν μ' οἴεται Ar.V.901; ἠγριωμένους ἐπ' ἀλλήλοισι καὶ σεσηρότας Id.Pax620; σ. καὶ γελῶν Com.Adesp.606; γελῶντα καὶ σ. Plu.2.223c; σιμὰ σ. AP5.178 (Mel.); but also without any such bad sense, εἶπε σεσᾱρὼς ὄμματι μειδιόωντι smiling, Theoc. 7.19 (cf. προσσαίρω). 2 transferred to grinning laughter, σεσηρόσι μειδιήμασι Hp.Gland.12; σεσηρότι γέλωτι Luc.Am.13: the neut. is used in Adv. sense, σεσᾱρὸς γελᾶν Theoc.20.14; σεσηρὸς αἰκάλλειν, of a fox, Babr.50.14, cf. Ps.-Luc.Philopatr.26. 3 of a wound or sore, ἕλκος σεσηρὸς καὶ ἐκπεπλιγμένον gaping, Hp.Fract.32, cf. Aret.CA2.2; also σ. χάσμημα, of a metrical hiatus, Eust.840.43.
σαίρω (B), aor. 1 ἔσηρα (v. infr.), A sweep, clean, σαίρειν τε δῶμα E. Hec.363; σαίρειν στέγας Id.Cyc.29, cf.Hyps.Fr.1 ii 17 (lyr.); μυρσίνας ἱερὰν φόβαν, ᾇ σαίρω δάπεδον θεοῦ Id.Ion121, cf. 115 (both lyr.). 2 sweep up or away, πᾶσαν κόνιν σήραντες S.Ant.409: metaph., τὰμ . . πορτ' ἀλλάλονς διαφορὰν καὶ ἀμειξίαν σᾶραι BCH29.204 (Crete).

* Abbreviations: ALL | General | Authors & Works

German (Pape)

[Seite 858] aor. ἔσηρα, perf. mit Präsensbdtg σέσηρα, bes. im part. σεσηρώς, welches im fem. ep. σεσαρυῖα lautet, Hes. Sc. 268; – 1) im perf. eigtl. die Lippen verzichen, so daß man die Zähne sieht, die Zähne zeigen, bleken; als Ausdruck des Zornes, Grimmes, Hes. a. a. O.; des Hohnes oder der Schadenfreude, οἷον σεσηρὼς ἐξαπατήσειν μ' οἴεται, Ar. Vesp. 901, was der Schol. auf die ihre Zähne weisenden Hunde bezieht, wie er die Zähne blekt; vgl. ήγριωμένους ἐπ' ἀλλήλοισι καὶ σεσηρότας, Pax 603; aber auch vom freundlichen Lächeln, Theocr. 7, 10; σιμὰ σεσηρὼς μυχθίζεις, Mel. 52 (V, 179); σεσηρὸς αἰκάλλειν, vom Fuchs, Babr. 50, 14; σεσαρυῖα καὶ κιχλίζουσα, Philo; σεσηρότι γέλωτι, Luc. Amor. 13; σεσηρὸς ὑπομειδιᾶν, Philopatr. 26; vgl. Jacobs Philostr. imagg. p. 381. Bei Sp. auch σεσηρέναι όδόντας, Opp.; σεσηρυῖαι τὰς παρειάς Ach. Tat. 1, 1. – 2) im praes., fut. u. aor. fegen, kehren, reinigen (sarrire, vgl. σαρόω u. Lob. zu Phryn. 83); σαίρει θυμέλην δάφνη, Eur. Ion 116; δῶμα, Hec. 364; πᾶσαν κόνιν σήραντες, Soph. Ant. 405; Sp., wie Plut. Cat. 4, τὰ σπειρόμενα καὶ νεμόμενα μᾶλλον ἢ τὰ ῥαινόμενα καὶ σαιρόμενα, als Land, welches begossen und gereinigt werden muß; σαίρειν τὸ συμπόσιον δεῖ, Luc. D. D. 24, 1.

Greek (Liddell-Scott)

σαίρω: ἀόρ. α΄ ἔσηρα, μετοχ. σήρας Σοφ. Ἀντ. 409· - πρκμ. μὲ σημασ. ἐνεστ. σέσηρα, ἴδε κατωτ.· Ι. ἐν τῷ πρκμ., σύρω πρὸς τὰ ὀπίσω τὰ χείλη καὶ δεικνύω τοὺς ὀδόντας ὡς ὁ κύων, Λατ. ringi, σέσηρε Ἄλεξις ἐν «Ἰσοστασίῳ» 1. 26· σεσηρέναι Αἰλιαν. Ποικ. Ἱστ. 3. 40· ἀλλ’ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον κατὰ μετοχ., ἄπληστον σεσαρυῖα (Ἐπικ. ἀντὶ σεσηρυῖα) Ἡσ. Ἀσπ. Ἡρ. 268· οἷον σεσηρὼς ἐξαπατήσειν μ’ οἴεται Ἀριστοφ. Σφ. 900· ἠγριωμένους ἐπ’ ἀλλήλοισι καὶ σεσηρότας ὁ αὐτ. ἐν Εἰρ. 620, πρβλ. Σφ. 901· ἅμα σ. καὶ γελῶν Κωμικ. Ἀνώνυμ. 236 γελῶντα καὶ σ. Πλούτ. 2. 223Β· σιμὰ σ. Ἀνθ. Π. 5. 179· - ἀλλ’ ὡσαύτως ἄνευ τοιαύτης κακῆς ἐννοίας, εἶπε σεσαρὼς ὄμματι μειδιόωντι, μειδιῶν, Θεόκρ. 7. 19 (πρβλ. προσσαίρω). 2) λεγόμενον ἐπὶ γέλωτος μὲ χείλη διεσταλμένα, μειδιήμασι σεσηρόσι Ἱππ. 272. 49· σεσηρότι γέλωτι Λουκ. Ἔρωτ. 13· - τὸ οὐδέτ. κεῖται ἐπιρρηματικῶς, σεσαρὸς γελᾶν Θεόκρ. 20. 14· σεσηρὸς αἰκάλλειν, ἐπὶ ἀλώπεκος, Βάβρ. 50. 14, πρβλ. Ψευδο-Λουκ. Φιλόπατρ. 26. 3) ἐπὶ πληγῆς ἢ ἕλκους, ἕλκος σεσηρὸς καὶ ἐκπεπλιγμένον, χαῖνον, Ἱππ. Ἀγμ. 773, πρβλ. Ἀρετ. Ὀξ. Νούσ. Θεραπευτ. 2. 2· ὡσαύτως, σ. χάσμημα, ἐπὶ μετρικῆς χασμωδίας, Εὐστάθ. 840. 43. ΙΙ. κατ’ ἐνεστ. καὶ ἀόρ. α΄, σαρώνω, καθαρίζω, σαίρειν τε δῶμα Εὐρ. Ἑκάβ. 363· σαίρειν στέγας ὁ αὐτ. ἐν Κύκλ. 29· μυρσίνας ἱερὰν φόβαν, ᾇ σαίρω δάπεδον θεοῦ ὁ αὐτ. ἐν Ἴωνι 120, πρβλ. 115. 2) σαρώνων ἀπορρίπτω, πᾶσαν κόνιν σήραντες Σοφ. Ἀντ. 409. - Καθ’ Ἡσύχ.: «σαίρει· κοσμεῖ, φιλοκαλεῖ, Καλλύνει», καὶ «σαίρειν· σαροῦν, κοσμεῖν».

French (Bailly abrégé)

2f. σαρῶ, ao. ἔσηρα;
balayer :
1 nettoyer en balayant, acc.;
2 enlever en balayant (la poussière) acc. .
Étymologie: R. Σαρ, frotter.

Greek Monolingual

(I)
Α
(μόνο στον παρακμ. σέσηρα με σημ. ενεστ.)
1. τραβώ τα χείλη μου προς τα πίσω και δείχνω τα δόντια μου όπως ο σκύλος
2. γελώ δείχνοντας τα δόντια μου
3. διαστέλλω τα χείλη μου
4. (για πληγή ή έλκος) χάσκωἔλκος σεσηρὸς καὶ ἐκπεπλιγμένον», Ιπποκρ.)
5. (το ουδ. της μτχ. παρακμ. ως επίρρ.) σεσηρός και σεσαρός
με τραβηγμένα τα χείλη («σεσαρὸς γελᾱν», Θεόκρ.)
6. φρ. «σεσηρὸς χάσμημα» — λέγεται για μετρική χασμωδία.
[ΕΤΥΜΟΛ. Άγνωστης ετυμολ.].
(II)
Α
1. σαρώνω, σκουπίζω
2. απορρίπτω μετά από το σκούπισμα.
[ΕΤΥΜΟΛ. Το ρ. σαίρω (< σάρ-) προέρχεται από έναν ΙΕ τ. twr- (με συριστικοποίηση του συμφωνικού συμπλέγματος tw-, πρβλ. σείω, και αντιπροσώπευση του φωνηεντικού -r- με -αρ-), στον οποίο ανάγεται και το ρ. σύρω, με διαφορετική αντιπροσώπευτση του -r ως -υρ- (ανάλογη εναλλαγή στην αντιπροσώπευση του -r- ως -αρ- και -υρ- παρατηρείται πιθ. και στους τ. κυρτός: κάρταλος, σπυρίς: σπάρτον). Κατά μία άποψη, ο τ. tw-r- αποτελεί τη συνεσταλμένη βαθμίδα της ΙΕ ρίζας twer- «ωθώ, παρακινώ, κουνώ» (πρβλ. αρχ. άνω γερμ. dweran «στρέφω γρήγορα, ανακατεύω», βλ. και λ. οτρύνω). Πιθανολογείται, τέλος, και η σύνδεση του ρ. σαίρω με τους τ. τύρβη / σύρβη, τορύνη].

Greek Monotonic

σαίρω: αόρ. αʹ ἔσηρα, μτχ. σήρας· παρακ. με σημασία ενεστ. σέσηρα·
I. στον παρακ., τραβώ προς τα πίσω τα χείλη μου επιδεικνύοντας τα δόντια μου, δείχνω τα δόντια μου, κάνω τον χαρακτηριστικό αυτό μορφασμό του σκύλου, Λατ. ringi· σεσᾰρυῖα (Επικ. αντί σεσηρυῖα), σε Ησίοδ.· σεσηρώς, σε Αριστοφ.· με θετική σημασία, χαμογελώντας, σε Θεόκρ.· το ουδ. χρησιμ. με επιρρ. σημασία, σεσᾱρὸς γελᾶν, γελώ με το στόμα ανοιχτό, γελώ χλευαστικά, σε Θεόκρ.· σεσηρὸς αἰκάλλειν, λέγεται για αλεπού, σε Βάβρ.
II. 1. σε ενεστ. και αόρ. αʹ, σκουπίζω, σαρώνω, καθαρίζω, συμμαζεύω το πάτωμα, σε Ευρ.
2. με αιτ. πράγμ., εξαλείφω ή απομακρύνω, σε Σοφ.

Russian (Dvoretsky)

σαίρω: (fut. σᾰρῶ, aor. ἔσηρα, pf. в знач. praes. σέσηρα)
1) подметать (δῶμα Eur.);
2) выметать, сметать (πᾶσαν κόνιν Soph.);
3) (только pf.) скалить зубы: γελῶν καὶ σεσηρώς Plut. смеющийся во весь рот, хохочущий; ἠγριωμένοι ἐπ᾽ ἀλλήλοισι καὶ σεσηρότες Arph. обозлившись друг на друга и (злобно) оскалившись; σεσᾱρὸς γελᾶν Theocr. презрительно смеяться; но σεσηρὸς πρόσωπον Arst. обрюзгшее лицо.

Dutch (Woordenboekgrieks.nl)

σαίρω [σύρω] schoonvegen, wegvegen.
σαίρω zie σέσηρα.

Frisk Etymological English

1.
Grammatical information: v.
Meaning: to sweep, to sweep out (S., E.), metaph. to clear away (BCH 29, 204; Crete).
Other forms: Aor. σῆραι, Cret. σᾶραι, fut. σαρῶ (H.).
Compounds: As 1. member perhaps in σαράπους (Gal.), acc. σαράποδα, σάραπον (Alc.); after D. L. 1, 81 διὰ τὸ πλατύπουν εἶναι καὶ ἐπισύρειν τὼ πόδε (cf. Bechtel Dial. 1, 125, Sommer Nominalkomp. 26 n. 4 [p. 27] a. 188); after Gal. however to σέσηρα (2. *σαίρω); the word σαραποδ- is unexplained.
Derivatives: 1. σάρον n. brushings (Sophr., Ion Trag., Call.), broom (Epid. IVa a.o.) with σαρ-όομαι, -όω to be swept out, to sweep out, to sweep clean (Lyc., NT, Pap. a.o.), from which -ωσις f. sweep out (pap.), -ωμα n. brushings (AB a.o.), -ωται pl. m. sweeper (Phanagoria), -ωτρον n. broom (Suid.); 2. σάρματα pl. n. brushings (Rhinth.), σαρμός σωρὸς γῆς, καὶ κάλλυσμα ... H.
Origin: XX [etym. unknown]
Etymology: Since Fick BB 5, 167 connected with σύρω draw, drag (along) (σύρματα, συρφετός brushings); the anlaut may have been (acc. Hirt) with Bq and WP. 1, 750; 2, 530 (asking) IE tu̯-, with σαρ- and συρ- as diff. variants of a zero grade *tu̯r̥-i̯ō (cf. Schwyzer 351 f.) [rather uncertain]. An agreeing full grade present *tu̯er-ō may be found in Germ., e.g. OHG dweran turn around quickly, stir through each other, mix; to this nominal derivations like zero grade Lat. tur-ma troop, squadron. Also turba and σύρβη, τύρβη (s.v.) might belong here. Cf. also τορύνη, and ὀτραλέως. -- A connection with σὺρω is far from evident (against DELG).
2. Meaning: to show ones teeth
See also: s. σέσηρα.

Middle Liddell

[perf. with pres. sense σέσηρα.]
I. in perf. to draw back the lips and show the teeth, to grin like a dog, Lat. ringi, σεσαρυῖα (epic for σεσηρυῖα) Hes.; σεσηρώς Ar.:—in good sense, smiling, Theocr.:—the neut. is used in adv. sense, σεσᾱρὸς γελᾶν to laugh with open mouth, Theocr.; σεσηρὸς αἰκάλλειν, of a fox, Babr.
II. in pres. and aor1, to sweep a floor, Eur.
2. c. acc. rei, to sweep up or away, Soph.

Frisk Etymology German

σαίρω: 1.
{saírō}
Forms: Aor. σῆραι, kret. σᾶραι, Fut. σαρῶ (H.)
Grammar: v.
Meaning: fegen, auskehren (S., E.), übertr. wegräumen (BCH 29, 204; Kreta).
Composita : Als Vorderglied vielleicht in σαράπους (Gal.), Akk. σαράποδα, σάραπον (Alk.); nach D. L. 1, 81 διὰ τὸ πλατύπουν εἶναι καὶ ἐπισύρειν τὼ πόδε (vgl. Bechtel Dial. 1, 125, Sommer Nominalkomp. 26 A. 4 [S. 27] u. 188); nach Gal. dagegen zu σέσηρα (2. *σαίρω).
Derivative: Davon 1. σάρον n. Kehricht (Sophr., Ion Trag., Kall.), Besen (Epid. IVa u.a.) mit σαρόομαι, -όω ausgekehrt werden, auskehren, rein kehren (Lyk., NT, Pap. u.a.), wovon -ωσις f. das Auskehren (Pap.), -ωμα n. Kehricht (AB u.a.), -ωται pl. m. Auskehrer (Phanagoria), -ωτρον n. Besen (Suid.); 2. σάρματα pl. n. Kehricht (Rhinth.), σαρμός· σωρὸς γῆς, καὶ κάλλυσμα ... H.
Etymology : Seit Fick BB 5, 167 mit σύρω ziehen, schleppen, fortreißen (σύρματα, συρφετός Kehricht) zusammengestellt; als Anlaut ist dabei (nach Hirt) mit Bq und WP. 1, 750; 2, 530 (fragend) idg. tu̯- anzusetzen, wobei σαρ- und συρ- verschiedene Varianten eines schwundstufigen *tu̯r̥-i̯ō repräsentieren können (vgl. Schwyzer 351 f.). Ein entsprechendes hochstufiges Präsens *tu̯er-ō kann im Germ., z. B. ahd. dweran schnell herumdrehen, durcheinander rühren, mischen vorliegen; dazu nominale Ableitungen wie das schwundstufige lat. tur-ma Schar, Schwadron. Auch turba und σύρβη, τύρβη (s.d.) lassen sich hier einreihen. Vgl. noch τορύνη, auch ὀτραλέως.
Page 2,671-672
2.
{*saírō}
Meaning: die Zähne zeigen
See also: s. σέσηρα.
Page 2,672